جراح prp

ارتباط با ما

دکتر علی مرجایی

تنظیم سایز فونت

 

 

انجماد مفصل شانه یا شانه یخ زده (FROZEN SHOULDER)

 

انجماد مفصل شانه یا شانه یخ زده (FROZEN SHOULDER) چیست ؟

مفصل شانه از قرار گرفتن سر استخوان بازو در داخل کاسه خود در استخوان کتف به‌وجود می‌آید . مفصل شانه مانند هر مفصل دیگری در داخل پوششی از بافت همبند قرار می‌گیرد که به آن کپسول مفصلی می‌گویند .کپسول مفصلی انتهای دو استخوان مجاور را در مفصل دربرگرفته و ارتجاع پذیری آن ،امکان حرکات مفصل در جهات مختلف را فراهم می‌سازد . در داخل مفصل مایع مفصلی جریان دارد که سطوح غضروفی را تغذیه کرده و لغزندگی سطوح روی یکدیگر را تسهیل می‌نماید .در انجماد مفصل شانه یا شانه یخ زده (FROZEN SHOULDER) کپسول مفصلی دچار التهاب و  خشکی شده و ارتجاع پذیری آن کاهش پیدا می‌کند .مقدار مایع مفصلی نیز به میزان قابل توجهی کم می‌شود . در نتیجه مفصل شانه دردناک شده و حرکات آن در جهات مختلف محدود می‌شود . علت این پدیده به طور دقیق مشخص نیست .برخی واکنش‌های خود ایمنی را در پیدایش آن دخیل دانسته‌اند . گاهی این عارضه به‌صورت خودبه‌خودی و بدون هیچ علت زمینه ای رخ می‌دهد و در بسیاری از اوقات بیماری دیگری می‌تواند زمینه‌ساز پیدایش این عارضه باشد . شایع‌ترین بیماری که انجماد مفصل شانه یا شانه یخ زده (FROZEN SHOULDER) در زمینة آن رخ می‌دهد بیماری دیابت یا قند خون بالا می‌باشد . از علل زمینه‌ساز دیگر می‌توان به سکته مغزی ، جراحی‌های مغزی ، تصادفات ، بیماری‌های ریوی ، جراحی‌های قفسه سینه ، بیماری‌های روماتیسمی ، بیماری‌های تیروییدی ، بیماری‌های قلبی ، جراحی قلب ، بیماری پارکینسون و دیسکو پاتی های گردنی اشاره کرد .

 

علائم بالینی انجماد مفصل شانه یا شانه یخ زده (FROZEN SHOULDER) چیست و این عارضه چگونه تشخیص داده می‌شود ؟

تشخیص این عارضه عمدتاً بالینی بوده و پزشک معالج با معاینه دقیقی که انجام می‌دهد این عارضه را از سایر مشکلات مربوط به مفصل شانه افتراق می‌دهد . عوارض و بیماری‌های متعددی برای مفصل شانه تعریف شده است که هر یک به نحوی باعث ایجاد درد و محدودیت در برخی از حرکات مفصل شانه می‌شوند . مشخصه این عارضه آن است که علاوه بر درد منتشر و آزاردهنده‌ای که در ناحیه شانه احساس می‌شود و گاهی به گردن و پشت نیز تیر می‌کشد ، حرکات مفصل شانه در کلیه جهات محدود شده و دردناک می‌باشد . بیمار نمی‌تواند مفصل شانه را در جهات دلخواه حرکت دهد و فرد معاینه کننده نیز هنگام معاینه ، خشکی و محدودیت را در کلیه جهات احساس می‌کند . هنگام شروع بیماری بیشترین محدودیت حرکت در چرخش استخوان بازو به خارج می‌باشد ولی با پیشرفت بیماری این محدودیت ، حرکات مفصل شانه در سایر جهات را نیز مبتلا کرده و در موارد شدید بازو در مجاورت تنه قرار گرفته و بیمار اجازه جابجایی آن را در هیچ جهتی نمی‌دهد . درد معمولاً دایمی بوده ولی در هنگام شب و در معرض سرما تشدید می‌شود و باعث اختلال خواب در شب می‌گردد . جابه‌جایی‌های ناگهانی و پیش بینی نشده عضو می‌تواند باعث تشکیل ناگهانی و خارج از حد درد گشته و تا چند دقیقه ادامه پیدا کند . این عارضه می‌تواند در زمینه اختلالات روحی مانند افسردگی و اضطراب به‌وجودآمده و خود نیز به علت شدت درد ، دوره طولانی  بیماری و اختلال در فعالیت‌های روزمره و زندگی باعث ایجاد یا تشدید افسردگی و اضطراب گردد . درد و محدودیت در حرکات مفصل شانه در زمینه بیماری دیابت یا قند خون بالا وجود این بیماری را به عنوان علت مسئول قویاً مطرح می‌سازد .

 

 سیر بالینی انجماد مفصل شانه یا شانه یخ زده (FROZEN SHOULDER) چیست ؟

این بیماری سیر بالینی طولانی ولی خودبه‌خود محدوده شونده دارد .ابتدا دردی منتشر در مفصل شانه به‌وجود می‌آید . این درد باعث می‌شود فرد ناخودآگاه حرکات مفصل شانه خود را جهت پرهیز از درد کم کند و در نتیجه پس از مدتی حرکات مفصل شانه محدود می‌شود . این محدودیت ابتدا در چرخش بازو به خارج پدیدار می‌شود و با ادامه و پیشرفت عارضه به تدریج حرکات مفصل در کلیه جهات کاهش قابل توجهی پیدا می‌کند . این فرایند از شروع اولین علایم تا محدود شدن کامل حرکات ممکن است تا چند ماه به‌طول انجامد . پس از طی دورة بیماری که یک و نیم تا دو سال به‌طول می‌انجامد ابتدا به تدریج درد کاهش پیدا کرده و از بین می‌رود و سپس دامنه حرکات مفصل شانه رو به افزایش می‌گذارد .گرچه ممکن است این حرکات به طور کامل به وضعیت قبل از شروع بیماری برنگردد ولی تا میزان قابل توجهی بهتر می‌شود به طوری که رضایت فرد را فراهم می‌سازد .

 

انجماد مفصل شانه یا شانه یخ زده (FROZEN SHOULDER) چگونه درمان می‌شود ؟

این عارضه درد آزاردهنده و ناخوشایندی دارد . جهت تسکین درد می‌توان از داروهای مسکن و داروهای ضد التهاب غیر استروئیدی استفاده کرد . داروهای تجویز شده در اکثر موارد نمی‌توانند درد بیمار را به طور کامل التیام بخشند . ادامه مصرف این داروها به علت دوره طولانی بیماری می‌تواند با عوارض گوارشی و کلیوی همراه باشد . فیزیوتراپی و لیزر درمانی با بهره‌گیری از پارامترهای ضد التهابی می‌تواند باعث کاهش درد شده و با انجام تمرینات کششی و ماساژ درمانی به بهتر شدن دامنة حرکتی کمک نماید . لازم به ذکر است پدیدار شدن تأثیر فیزیوتراپی در بهبودی انجماد مفصل شانه یا شانه یخ زده (FROZEN SHOULDER) مستلزم جلسات متعدد در یک دوره نسبتاً طولانی می‌باشد . تزریق موضعی کورتون  می‌تواند با تأثیر ضد التهابی که دارد در کاهش التهاب و درد مفصل شانه مؤثر باشد . در برخی مطالعات تزریق هم‌زمان مقداری مایع در داخل مفصل شانه با اتساع تدریجی کپسول مفصلی در بهبودی انجماد و افزایش دامنه حرکات مفصل شانه مؤثر بوده است . تأثیرپذیری از تزریق کورتون و مایع جهت بهبودی این عارضه مستلزم تکرار آن به دفعات می‌باشد .

در موارد شدید و بدون پاسخ به درمان‌های فوق‌الذکر می‌توان از مانیپولاسیون مفصل شانه استفاده کرد . در این روش در اتاق عمل جراحی و زیر بیهوشی عمومی مفصل شانه در جهات مختلف حرکت داده می‌شود تا چسبندگی های کپسول مفصلی در همه جهت آزادشده و حرکات مفصل شانه اعاده گردد . آخرین راه حل و روش درمانی ، اقدام به عمل جراحی به روش آرتروسکپی جهت آزادسازی چسبندگی هادر کپسول مفصلی می‌باشد .

   دکتر علی مرجائی 5/3/1392