جراح prp

ارتباط با ما

دکتر علی مرجایی

تنظیم سایز فونت

 

 

بیماری کین باخ (KIENBOCK'S DISEASE) یا سیاه شدن استخوان هلالی (LUNATE) در مچ دست

 

علت بیماری کین باخ (KIENBOCK'S DISEASE) یا سیاه شدن استخوان هلالی (LUNATE) در مچ دست چیست ؟

کین باخ, کینباخ, نکروز آواسکولار, سیاه شدن استخوان, استخوان هلالیمچ دست از هشت استخوان کوچک تشکیل شده است که در دو ردیف چهارتایی قرار گرفته‌اند .این استخوان‌ها از یک سو به پنج استخوان کف دست و از سوی دیگر به استخوان‌های ساعد متصل می‌شوند . یکی از استخوان‌های مهم مچ دست استخوان هلالی شکل می‌باشد . این استخوان در بیماری کین باخ (KIENBOCK'S DISEASE) به علت اختلال در خون‌رسانی دچار تغییراتی می‌شود که به آن نکروز آواسکولار یا سیاه شدن استخوان هلالی (LUNATE) می‌گویند .علت اختلال در جریان خون‌رسانی به صورت دقیق مشخص نمی‌باشد ولی این عارضه به صورت شایع‌تر در کسانی دیده می‌شود که با دستانشان کارهای سنگین و زوردار انجام می‌دهند .لذا این احتمال مطرح می‌باشد که صدمات مکرر ناشی از کار در ایجاد اختلال در خون‌رسانی به نحوی مؤثر است .

استخوان هلالی در ردیف اول استخوان‌های مچ دست بوده و با استخوان رادیوس یا زند زبرین مفصل می‌شود . در بررسی‌های علمی به عمل آمده از نظر آماری مشاهده شده است که استخوان زند زبرین  در بیماری کین باخ (KIENBOCK'S DISEASE) نسبت به استخوان مجاور (اولنا یا زند زیرین ) بلندتر است . توجیهی که در این رابطه مطرح می‌شود این است که استخوان هلالی در این افراد به علت بلندی استخوان فوق‌الذکر تحت فشار بوده و بیشتر مستعد به اختلال در خون‌رسانی و سیاه شدن می‌باشد .

 

علائم بالینی بیماری کین باخ (KIENBOCK'S DISEASE) یا سیاه شدن استخوان هلالی (LUNATE) چیست و این بیماری چگونه تشخیص داده می‌شود ؟

کین باخ, کینباخ, نکروز آواسکولار, سیاه شدن استخوان, استخوان هلالیمهم‌ترین و شاید تنها علامت بالینی این بیماری بخصوص در مراحل و ماههای ابتدایی درد مچ دست می‌باشد . این درد در هنگام کار و فعالیت افزایش پیدا می‌کند . در بسیاری از موارد مشاهده می‌شود که این درد ماه‌هاست که وجود دارد و حتی در مواردی مراجعات پزشکی مکرری نیز بوده ولی منجر به تشخیص و درمان نشده است .به تدریج حرکات و چرخش مچ دست در انتها دچار محدودیت شده و خشکی مفصل به درد  در مچ دست اضافه می‌شود . و در مجموع قدرت و توان مچ دست کاهش می‌یابد .

پزشک معالج در مواردی که بیمار با درد مچ دست مراجعه می‌کند و این درد در وسط مچ دست در خلف متمرکز می‌باشد و در لمس حساس و دردناک است نخستین کاری که انجام می‌دهد یکی رادیوگرافی ساده درخواست می‌نماید . مشاهده تغییراتی در استخوان هلالی از جمله تغییر رنگ یا تغییر شکل وجود این بیماری را در این استخوان تأیید می‌نماید . در مراحل ابتدایی بیماری رادیوگرافی ساده ممکن است کاملاً سالم به نظر برسد لذا پزشک در صورت هرگونه تردید از ام آر آی (MRI) برای روشن شدن و قطعیت تشخیص استفاده می‌نماید .

                                                                                                                 کین باخ, کینباخ, نکروز آواسکولار, سیاه شدن استخوان, استخوان هلالی

 

آیا عوارض دیگری در مچ دست با بیماری کین باخ (KIENBOCK'S DISEASE) یا سیاه شدن استخوان هلالی (LUNATE) در تشخیص افتراقی قرار می‌گیرند ؟

درد در ناحیه مچ دست علت‌های متعددی می‌تواند داشته باشد . پزشک معالج با شرح حال که می‌گیرد و معاینه دقیقی که انجام می‌دهد به تشخیص قطعی و نهایی می‌رسد . یکی از شایع‌ترین علل درد مچ دست که در بسیاری از موارد در وسط مچ دست در خلف احساس می‌شود التهاب پوشش تاندون ها در این ناحیه می‌باشد . تاندونهایی که از این ناحیه از مچ دست عبور می‌کنند وظیفه باز کردن انگشتان و چرخش مچ دست به عقب را برعهده دارند . استفادة مکرر از دست بخصوص در مشاغلی که مستلزم تکرار حرکات دست و مچ یا قرار گرفتن انگشتان و مچ دست در وضعیت نامطلوب برای مدت طولانی می‌باشد ، باعث تحریک و التهاب در بافت پوشاننده تاندون ها می‌شود . این عارضه را به صورت شایعی در کاربران کامپیوتر ، تایپیستها ، آرایشگران ، نوازندگان سازهای موسیقی و … مشاهده می‌کنیم . این عارضه کاملاً خوش‌خیم بوده و معمولاً با کاهش فعالیت‌های دست و بهره‌گیری از عوامل نگهدارنده مانند نوعی بی‌حرکتی ،کمپرس و دارو بهتر می‌شود .

                                                                                                            کین باخ, کینباخ, نکروز آواسکولار, سیاه شدن استخوان, استخوان هلالی

 

سیر بالینی بیماری کین باخ (KIENBOCK'S DISEASE) یا سیاه شدن استخوان هلالی (LUNATE) چگونه است ؟

این عارضه با علت شناخته نشده‌ای بر اثر اختلال در خون‌رسانی در استخوان هلالی مچ دست شروع می‌شود . در مراحل ابتدایی با درد ناحیه مچ دست درخلف همراه است ولی در رادیوگرافی های به عمل آمده  هیچ تغییری دیده نمی‌شود . پزشک معالج در صورت شک بالینی با تجویز ام آر آی (MRI) می‌تواند این عارضه را در مراحل ابتدایی تشخیص دهد . در صورت عدم تشخیص و درمان ، درد بیمار ادامه پیدا کرده و به‌تدریج در رادیوگرافی تغییراتی به صورت پیدایش نامنظمی و کیست‌هایی در استخوان هلالی بروز می‌کند و رنگ استخوان نسبت به استخوان‌های مجاور تغییر کرده و سفیدتر به نظر می‌رسد . با ادامه فرایند بیماری ، استخوان هلالی دچار تخریب و کلاپس شده و تغییر شکل آن نسبت به استخوان‌های مجاور در نهایت باعث ایجاد آرتروز و ساییدگی در استخوان‌های مچ دست می‌شود .

                                                                                                       کین باخ, کینباخ, نکروز آواسکولار, سیاه شدن استخوان, استخوان هلالی

 

درمان بیماری کین باخ (KIENBOCK'S DISEASE) یا سیاه شدن استخوان هلالی (LUNATE) :

درمان این بیماری عمل جراحی است . گرچه اخیراً گزارش‌هایی از درمان غیر جراحی این عارضه به‌صورت بی‌حرکتی و گچگیری مطرح شده است ولی طولانی بودن مدت بی‌حرکتی مورد نیاز به مدت چهار تا پنج ماه و عدم اطمینان از پاسخ دهی این روش درمانی پس از مدت طولانی بی‌حرکتی ، عمل جراحی را به عنوان روش درمانی مؤثر و مطمئن‌تر در ردیف اول اقدامات درمانی قویاً مطرح می‌سازد . درمان هر چه در مراحل ابتدایی تر بیماری شروع شود نتیجه آن به‌مراتب بهتر و مؤثرتر خواهد بود .

                                                                                                                                 کین باخ, کینباخ, نکروز آواسکولار, سیاه شدن استخوان, استخوان هلالی

 

روش جراحی معمول در بیماری کین باخ (KIENBOCK'S DISEASE) یا سیاه شدن استخوان هلالی (LUNATE) کدام است ؟

در این بیماری به‌صورت شایعی مشاهده شده است استخوان زند زبرین نسبت به استخوان مجاور ( زند زیرین ) طول بیشتری داشته و بلندتر است . ازآنجاکه استخوان هلالی در مچ دست در مجاورت استخوان زند زبرین قرار داشته و با آن مفصل می‌شود این فرضیه مطرح می‌باشد که طول بیشتر استخوان زند زبرین ،  استخوان هلالی را تحت فشار قرار داده و جریان خون آن را در معرض خطر قرار می‌دهد لذا عمل جراحی که به طور معمول برای این عارضه توصیف شده است بر این نظریه استوار است . در این روش طی عمل جراحی استخوان زند زبرین را به اندازه چند میلی‌متر کوتاه می‌کنند تا در مچ دست فشار از روی استخوان هلالی برداشته شود .این عمل جراحی در نیمه تحتانی ساعد انجام شود ، استخوان زند زبرین بریده شده و به اندازه چند میلی‌متر کوتاه می‌شود و سپس با پیچ و پلاک فیکس می‌گردد . اندام فوقانی مبتلا پس از عمل جراحی به مدت دو تا سه ماه گچگیری می‌شود .

در موارد پیشرفته بیماری که منجر به تخریب کامل استخوان هلالی شده باشد و در مچ دست تغییرات آرتروز و ساییدگی پدید آمده باشد این روش جراحی ممکن است دیگر کاربرد نداشته باشد . در این موارد از روش‌هایی دیگری جراحی بهره گرفته می‌شود .

                                                             کین باخ, کینباخ, نکروز آواسکولار, سیاه شدن استخوان, استخوان هلالی

 

عوارض و نتیجه بخشی عمل جراحی کوتاه کردن استخوان زند زبرین چیست ؟

در عمل جراحی کوتاه کردن استخوان زند زبرین ، این استخوان در ناحیه ساعد بریده شده ، پاپیچ و پلاک فیکس می‌شود . از عوارض محتمل به دنبال این جراحی جوش نخوردن استخوان زند زبرین می‌باشد . رعایت نکاتی طی جراحی و پس از آن در سیر درمان از احتمال چنین عارضه‌ای می‌کاهد . هرچه اقدام به درمان جراحی در مراحل ابتدایی تر این بیماری صورت پذیرد ، نتایج آن بهتر و مؤثرتر خواهد بود . در بسیاری از مواردی که از این روش درمان استفاده شده است پس از طی مراحل درمان درد بیمار به‌صورت قابل توجهی کاهش پیدا کرده و احساس بهبود حاصل می‌شود . تردیدی وجود ندارد که در درمان عوارض و بیماری‌ها ، هر روش درمانی از میزان مشخصی از موفقیت و پاسخ دهی برخوردار است و میزان انتظار از آن روش درمانی با توجه به آمار و مطالعات موجود باید واقعی باشد .

                                                                                                                       کین باخ, کینباخ, نکروز آواسکولار, سیاه شدن استخوان, استخوان هلالی

 

دکتر علی مرجائی   31/2/1392